Drieluik over Guyana: deel 1

Georgetown, Guyana.

Take a picture of me and my cart, man!

Eerste kennismaking met Guyana

Guyana is gevaarlijk! Het is onderontwikkeld. Pas op, het is er vol dieven en overvallers! Zomaar een greep uit de vooroordelen die in Suriname sinds lang de ronde doen over het westelijk buurland. Vooroordelen inderdaad, want weinigen die dit zeggen, zijn er geweest.

Ondanks te zijn opgegroeid tussen al deze vooroordelen, beviel de eerste kennismaking met een Guyanees product in de jaren tachtig mij goed. De historische trilogie “Children of Kaywana” en griezelverhaal “My Bones and my Flute“, beide van Guyanese schrijver Edgar Mittelholzer. Spannend en vlot geschreven. Wat  heb ik ze toen verslonden.  Later heb ik met nog een fijn Guyanees product kennis gemaakt: Eldorado rum. Vijftien jaar oud. Het zaadje van nieuwsgierigheid was definitief ontkiemd.

Feiten

Op het internet kon ik later Guyanese kranten lezen. Er ontstaat dan toch een beeld van een  achtergesteld en gevaarlijk land, zeker in die periode. Maar ook ervoor. Bomaanslagen bij de onafhankelijkheid, etnische spanningen en continue emigratie naar de VS, Engeland en Canada. Zo zijn we in een supermarkt in een buitenstad van Toronto eind jaren 90 vrolijk begroet door een Guyanees meisje met “hello neighbours!” .  In de jaren 70 tot begin jaren 80 arbeidsmigratie naar Suriname vanwege mislukte experimenten met socialisme. Totdat het in Suriname zo slecht ging, dat je nog liever in Guyana kon wonen.

Toen ik de kranten las, rond de eeuwwisseling en erna, begonnen de Troubles. Brute berovingen en liquidaties. Leger en paramilitairen ingezet om de orde te handhaven, de laatsten met oogluikende steun van de regering wordt gefluisterd. Dezelfde paramilitairen waren ook betrokken bij cocaïnehandel, wordt gefluisterd. De naam Roger Khan viel regelmatig.

Eén van de dieptepunten uit die periode was een nachtelijke slachtpartij in het dorp Lusignan, op 16 kilometer van de hoofdstad Georgetown. Een groep gewapende mannen schoot in de nacht van 26 januari 2008 elf bewoners, onder wie vijf kinderen, dood met automatische wapens. Ze gingen van huis naar huis, al deuren intrappend,  na eerst een politiepost overhoop te hebben geschoten. Niets gestolen, een terreuractie. De wraak van de gang van crimineel en ex-militair Rondell “Fineman” Rawlins op de overheid, die zijn vriendin vasthield. Hij deed het ruim een maand later nog een keer in het dorp Bartica: twaalf doden, waaronder drie politieagenten. Fineman zelf heeft het eind van het jaar niet gehaald.

Zelf kijken

Het is januari 2012, ik ga op zoek naar toeristische informatie over Guyana.  Nog geen 800.000 inwoners in een land bijna zo groot als voormalig moederland Groot Brittannië . Op google komen steevast de foto’s van karakteristieke koloniale gebouwen en ongerepte natuur langs. Soms geplaatst door de Guyanese diaspora in het buitenland, uit heimwee. Foto’s van historische panden en openbaar groen, zoals een botanische tuin en een park, midden in de stad. Georgetown,  “The Garden City” zegt men. Een verademing voor iedereen die heeft gezien hoe achteloos men in Paramaribo met openbare ruimte en gebouwd cultureel erfgoed omgaat.

Het lijkt een boeiend maar onbekend land, waar veel meer te halen moet zijn dan de vooroordelen die je er in Suriname over hoort.

Wordt vervolgd.

 

 

Top